Groep verhalen
Kindjeshaven
Hoe een middeleeuwse Utrechtse legende over een
aangespoelde wieg uitgroeide tot een waargebeurd symbool van levensreddend
verzet.
De wieg in de storm.
Wie vanaf de levendige Utrechtse Neude het smalle, dertig meter lange straatje de Kintgenshaven inloopt, passeert op het hoekpand een bijzondere, historische gevelsteen. Op de steen is een kindje in een bootje te zien dat te midden van de golven wordt vergezeld door een kat.
Het verbeeldt een van Utrechts meest geliefde volksverhalen over een baby die tijdens een verwoestende stormvloed een veilige haven vond. Maar de ware magie van deze naam openbaarde zich pas eeuwen later, toen een moedige Utrechtse studente de legende tot leven wekte om in de donkerste dagen van de bezetting honderden kinderen te redden van de dood.
Achter de ontroerende klanken van het lied weven volksverhaal en geschiedenis zich onlosmakelijk aaneen:
De kat op de wieg:
In 1421, tijdens de beruchte Sint Elisabethsvloed, liepen ook de laaggelegen delen van Utrecht (zoals de destijds drassige Neude) onder water. Vanaf het hoger gelegen Hoogt zagen bange vluchtelingen plotseling een wiegje drijven op de grijze golven. Bovenop de wieg sprong een kat koortsachtig van links naar rechts om het mandje in balans te houden. Het wiegje spoelde ongedeerd aan in het steegje en tot ieders verbazing vonden de bewoners een kerngezonde baby. Het straatje kreeg de naam Kindjeshaven: de plek waar het kind veilig was.
De crèche van Trui van Lier:
Hoewel de straatnaam historisch gezien waarschijnlijk een verbastering is van een oude familienaam (Geenkijnshaven), kreeg het verhaal in 1940 een diepe, tastbare betekenis. De Utrechtse studente Trui van Lier opende aan de Prins Hendriklaan een kinderopvang en vernoemde deze naar de legende: Kindjeshaven. Trui — wier nicht Truus van Lier een bekende verzetsstrijdster was — besloot haar crèche open te stellen voor een levensgevaarlijk doel.
Een echt reddingsstation:
Trui en haar compagnon Jet Berdenis van Berlekom boden in de crèche bewust ook onderdak aan buitenechtelijke baby's van Duitse soldaten. Hierdoor lieten de nazi's het pand grotendeels met rust. Achter deze dekmantel groeide Kindjeshaven uit tot een cruciaal, geheim doorgangshuis. Ten minste 150 Joodse kinderen werden via deze veilige haven weggesmokkeld naar veilige onderduikadressen.
De stenen kat op de hoek van de Neude houdt al eeuwen de wacht, maar dankzij de muziek en de geschiedenis draagt deze Utrechtse straat voor altijd de herinnering aan de handen die het kinderleven bewaarden toen de wereld in brand stond.
Kindjeshaven
00:00
Rechten:
© 2026 tekst en muziek Ad Bakker
De liedjes behorend bij de serie "Historische verhalen, sagen en legenden" uit het Gooi’ zijn auteursrechtelijk beschermd. Het muziekbestand wordt in deze bijdrage uitsluitend beschikbaar gesteld ter beluistering. Downloaden, opslaan, delen, herpubliceren, bewerken of elders plaatsen is niet toegestaan zonder voorafgaande toestemming van de rechthebbende(n).
Het muziek label "Kwapoets" is onderdeel van de stichting ErfGoedGezien Nederland.