Groep verhalen
Het Wittebroodskind
Een duistere Utrechtse sage over het geheim van de Mariakerk, listig bedrog en een fatale woede
De fundering op stierenhuid.
Aan het eind van de elfde eeuw had de Utrechtse bisschop Koenraad een groots plan: de bouw van de indrukwekkende Mariakerk. Het moest het sluitstuk worden van het Utrechtse kerkenkruis, een monumentale kruisvorm van vijf kerken over de stad.
De Utrechtse bodem bleek echter een geduchte vijand. De grond was zo drassig dat de zware funderingen keer op keer simpelweg wegzakten in het nat. Totdat een Friese bouwmeester zich aandiende met een geheim dat de kerk overeind kon houden. Een geheim dat uiteindelijk met zilver werd gekocht en met een onvoorstelbaar familiedrama werd betaald.
Achter de meeslepende melodie van de muziek ligt de tragische geschiedenis van de Mariakerk verscholen:
De prijs van het geheim:
De Friese bouwmeester Plebeo wist hoe hij op de drassige Utrechtse grond moest bouwen, maar eiste een reusachtige som zilver van bisschop Koenraad. De bisschop weigerde te betalen en zocht een list. Hij ontdekte dat de jonge zoon van Plebeo stapelverliefd was op de dochter van de plaatselijke bakker.
Verraad bij de oven:
In opdracht van de bisschop papte het bakkersmeisje aan met de jongen. Tussen het meel en de warme broden ontfutselde zij hem het grote geheim van zijn vader: de fundering moest op ingegraven ossenhuiden worden geplaatst. De bakker speelde dit direct door aan de bisschop, waarna de Mariakerk eindelijk haar vaste voeten kreeg.
De klap met het wittebrood:
Toen Plebeo ontdekte dat zijn eigen vlees en bloed zijn levenswerk had verraden voor de liefde, sloeg de bouwmeester in een vlaag van blinde woede zijn zoon dood met een zwaar, versgebakken wittebrood.
Als herinnering aan de legende droeg een van de pilaren in de Mariakerk eeuwenlang een afbeelding van een stier met het jaartal 1099 en een Latijnse inscriptie: “Nakomeling, verhaal eeuw in, eeuw uit: deze zuil staat hier gevest op stierenhuid.”
Toen de Mariakerk in 1815 wegens bouwvalligheid werd afgebroken, zochten archeologen koortsachtig onder de fundamenten. Er werd echter geen enkele ossenhuid gevonden. De waarheid ligt niet in de Utrechtse klei, maar leeft voort in dit gerucht.
Het Wittebroodskind
00:00
Rechten:
© 2026 tekst en muziek Ad Bakker
De liedjes behorend bij de serie "Historische verhalen, sagen en legenden" uit het Gooi’ zijn auteursrechtelijk beschermd. Het muziekbestand wordt in deze bijdrage uitsluitend beschikbaar gesteld ter beluistering. Downloaden, opslaan, delen, herpubliceren, bewerken of elders plaatsen is niet toegestaan zonder voorafgaande toestemming van de rechthebbende(n).
Het muziek label "Kwapoets" is onderdeel van de stichting ErfGoedGezien Nederland.