Groep verhalen
De Nachtmerrie van Bunschoten
Een
Bunschotense boerensage over de mysterieuze 'mare', bezwete paarden en het
sluiten van een stil verbond
Het open stalraam.
In het traditionele boerenleven van het oude Bunschoten vreesde menig paardenhouder de duisternis. Het was niet de dief of de wolf waar men bang voor was, maar de 'nachtmerrie' (ook wel de mare genoemd). Dit mythische wezen bezocht 's nachts niet alleen mensen in hun slaap, maar kon ook bezitnemen van de paarden in de stal.
Volgens het volksgeloof kneep de nachtmerrie er in het holst van de nacht tussenuit om urenlang wild op de ruggen van de paarden te rijden. Dit lied vertelt hoe een Bunschoter boer de strijd aanging met dit onzichtbare wezen en ontdekte dat angst soms alleen verdwijnt door de deuren juist open te zetten.
Achter de sfeervolle melodie van de muziek schuilt de Bunschotense folklore over de mare:
De sporen in de stal:
Als een boer 's morgens vroeg de stal opende en zag dat de manen van zijn paard volledig in de klit zaten en de vacht kletsnat was van het zweet, wist hij genoeg. De nachtmerrie was langs geweest. Het paard was doodmoe, wat voor de boer die het dier die dag voor de kar moest spannen een flinke strop was.
De jacht in het duister:
Een Bunschoter boer besloot de mare buiten te sluiten. Hij dacht alle kieren, ramen en zelfs het geutgat, de favoriete toegangsweg van nachtmerries, zorgvuldig te hebben dichtgemaakt. Toch trof hij zijn paard de volgende ochtend dampend en vol schuim aan. Zelfs toen hij rond middernacht met een lantaarn de stal in stormde, was het wezen hem telkens te vlug af.
Het stille verbond:
De legende vertelt dat het een enkele boer uiteindelijk lukte om de mare op de rug van zijn paard te betrappen. Tot zijn stomme verbazing herkende hij haar gezicht: het was een beeldschone, naakte deerne uit de omgeving. Ze smeekte de boer haar naam geheim te houden. In ruil daarvoor beloofde ze zijn erf voorgoed met rust te laten, mits hij het stalraam voortaan als teken van hun afspraak open zou laten staan.
Waar men de nachtmerrie met angst probeert te weren, blijft ze rond het donker dwalen. Maar in Bunschoten leerde men dat wat ons benauwt soms verdwijnt, zodra we het raam durven open te zetten.
De nachtmerrie van Bunschoten
00:00
Rechten:
© 2026 tekst en muziek Ad Bakker
De liedjes behorend bij de serie "Historische verhalen, sagen en legenden" uit het Gooi’ zijn auteursrechtelijk beschermd. Het muziekbestand wordt in deze bijdrage uitsluitend beschikbaar gesteld ter beluistering. Downloaden, opslaan, delen, herpubliceren, bewerken of elders plaatsen is niet toegestaan zonder voorafgaande toestemming van de rechthebbende(n).
Het muziek label "Kwapoets" is onderdeel van de stichting ErfGoedGezien Nederland.
